Stamreeks Arntz / Arnts
Millingen en Mehr/Niel

Stand 2020. Opgesteld door Robert Keurntjes

Hier moet het nodig in aangepast worden, m.n. het begin van Mehr en Niel is toe aan revisie

Arntz is een oud patroniem dat al heel lang als vaste familienaam gebruikt wordt. Vanaf het einde van de 16e eeuw krijgen we enig zicht op de stamreeks. Doordat sommige namen vaker in de familie voorkomen bestaat er kans op verwarring. Heel specifiek is er de nodige verwarring ontstaan doordat er twee mannen met de naam Rutger Arntz geleefd hebben rond dezelfde tijd. Eén van de twee woonde in Millingen en de ander in Mehr.
Mij gaat het vooral om de nazaten in Millingen, maar om verwarring te voorkomen zal ik hier zowel de eerste generaties in Millingen als in Mehr en Niel vermelden.

In een bericht in de discussiegroep 'duffeltgenealogie' wees Guido van Benthem op vermeldingen in Fürstlich Salm-Salm'sches Archiv, I.3 op grond waarvan een hypothetisch begin gemaakt kan worden:

I Steven Arntz, pachter in Mehr 1571-1580,

Stephan Arntz komt op 28 september 1571 voor als pachter van de heer van Anholt: van Steven Arndtz untfang - xxxvij dall iiiij alb [Fürstlich Salm-Salm'sches Archiv, I.3].
1577/78 Inde Duffel: Steven Arnts gift mijnen edelen heren jarlix tho pacht op martini hondert vijftich golt gl een koer vullen etc.
1578/79 Ontfanck van Cappuijn: Steven Arndts iij par
Uitgaven an pension: Item Steven Arndtz an Evert van Bemell vermoegen seiner quitantz uitgericht---ij c daler.
Uit Moyland en Seeland: Steven Arndtz hefft gepacht 6 jairlanck sol mit 3 jaren to wederseggen ider 3 omb sijnne sol to pacht geven 150 gg
Item anno 77 hefft Steven Arndtz weder van mijne edellen herren gepacht 3 jair wairvan idt irste jair nu martini ao 77 verschreven is und is verhoigt xxx gg segt martinii
1581: Berndt de Waell gifft jaerlichs van Steven Arndtz guidt; An gelde ij c goltgulden; Vier maeger varcken; Vier paer hoener; Thijnen pont etc. [Fürstlich Salm-Salm'sches Archiv, I.3],
Na Steven wordt Peter genoemd. De reden om Steven als vader van Rutger te beschouwen is omdat de naam Steven onder zijn nageslacht geregeld voor komt.

Mogelijke kinderen:
1. Peter Arntz, wonende in Mehr, volgt II.1
2. Jan Arntz, volgt II.2
3. Rutger Arntz, wonende in Millingen, volgt II.3

II.1 Peter Arntz, geb. ca 1575,
kerkmeester van Mehr 1624, betaalt 1608-1611 cijns aan de heer van Anholt (olim Johan Reintgens), overl. voor 27 maart 1645: 'das Brede Stuck, das Peter Arndts Erben pfandweise gebrauchen'[Dieter Kastner, Inventar Diersfordt, 2e deel].

Gegevens hieronder heb ik overwegend uit bericht #12317 van Gerard Mutter tussen [] opmerkingen van mij.
Ik ben het op het moment verder aan het onderzoeken, en ik vermoed dat de stamreeks in Mehr en Niel nog wel op de nodige punten herzien zal moeten worden. Het eerste waar ik tegenaan loop is dat er meerdere mannen zijn met de naam Jan Arntz. Jan Rutgerszoon Arntz was getrouwd met Hester Gibgens maar of hij een broer is van de anderen die hier onder Rutger Arntz en Griet Lueben (waarvan ik overigens de bron nog niet gevonden heb) staan ook daadwerkelijk kinderen van hun zijn valt te betwijfelen.

Hieruit:
1.Rutger Arntz geb. ca. 1620, volgt III.1
2.Steven Arntz overleden voor 1666 (vermeld in bericht #12325 door Guido van Benthem)

III.1 Rutger Arntz geb. ca. 1620, schepen Mehr en Niel 1666-1680,
[Rutger wordt weleens gekoppeld aan een Griet Lueben, maar dat is een echtpaar dat op 19 sept 1626 genoemd wordt in Neerbosch. De kans is klein dat het dezelfde Rut Arnts betreft.]

Uit dit huwelijk:[dit betreft vrijwel zeker kinderen uit verschillende gezinnen en dus niet allemaal kinderen van Ruth. Mogelijk is alleen Jan een zoon van Ruth.]
1. Jan, tr. met Hester Gibgens.
(Transportakte Niel 1-5-1683 verkoopt hij aan Derk Koppers Haus und Hoffstatt geërft van zijn vader Rutt Arns).
(Hij kreeg geen deel van de erfenis van zijn "halfbroer?".).
(Aanwezig als echtgenote van Jan Arnts op 17-7-1684 in schuldbekentenis van Derrick Koppers aan J. A. 100 Reichstaler voor de koop van de Hofstatt.).
Uit dit huwelijk geen kinderen bekend.
2. Anneke, (Uit de schepenprotocollen zus van Jan Arts).
3. Helena, tr. met Heinrich Reintjes. (Uit de schepenprotocollen zus van Jan Arts). Uit dit huwelijk geen kinderen bekend.
4. Gerrit, tr. met Gerritje van Kerckhof. (Hij laat geen kinderen bekend na, Alle goederen gaan naar zijn broers Derck en Stefan) (Testament datum 23-10-1683). Uit dit huwelijk geen kinderen bekend.
5. Elisabeth, tr. met Hermanus Huijsman. Uit dit huwelijk geen kinderen bekend.
6. Steven, volgt IV.1
7. Gortgen. (Genoemd op 31-1-1677).
8. Barth.
9. Hendrik.

IV.1 Steven Arntz, zn. van Rutger Arntz (II.1), Steenbakker, tr. circa 1668 met Maria Claesdochter Vossberg

Uit dit huwelijk 9 kinderen:
1. Elbertus Arns, geb. ca 1669. (vermeld in testament Oom Gerard, broer van vader).
2. Catharina, geb. ca 1671. (vermeld in testament Oom Gerard, broer van vader).
3. Gerhardus, geb. ca 1673, tr. Margaretha Reijntjes
4. Maria Arns, geb. ca 1675. (vermeld in testament Oom Gerard, broer van vader).
5. Cornelis Arns, geb. ca 1677, tr. Maria Jacobs. (vermeld in testament Oom Gerard, broer van vader). Uit dit huwelijk geen kinderen bekend.
6. Gerritje, geb. ca 1684, tr. Lambert Jannsen, Eckenschen Hoff. (vermeld in testament Oom Gerard, broer van vader). Uit dit huwelijk geen kinderen bekend.
7. Derksken Arns, geb. ca 1686. (vermeld in testament Oom Gerard, broer van vader).
8. Claesken, geb. ca 1688. (vermeld in testament Oom Gerard, broer van vader).
9. Petrus, doop Kellen 14 mrt 1690, ovl. Mehr 4 feb 1743, tr(1) Bartrudis Moers, overl. voor 14 aug 1730, tr(2) Elisabeth Hendricks, geb. ca 1708, ovl. Mehr 10 apr 1762

II.2 Jan Arntz, geb. ca. 1590 x Sibilla Croes

Uit dit huwelijk:
1.Theodorus
2. Henricus
Dispensatie voor het huwelijk van Wilhelmus Sanders en Hendrina Heiltjes, verwantschap in de 4e graad:
Theodorus-> Theodora Arntz x Henricus Reintjes->Theodora Reintjes x Henricus Sanders-> Wilhelmus Sanders,
Henricus-> Jan Arntz x N.N.-> Johanna Arntz x Arnoldus Heiltjes->Hendrina Heiltjes

Tak Millingen: (het volgende heb ik zelf door onderzoek menen te kunnen verifieren. Het blijft wel 'voorlopig')

II.3 Rutger Arntz, geb. ca 1585, pachter en schepen, overl. ca 1658, tr. N.N.

Over de vrouw van Rutger is er geen duidelijkheid. Genoemd worden:
* Willemke Sebus. Willemke trouwde op 21 mei 1622 in Tiel met Rutger Aerns uit Nijmegen. Rutger komt niet uit Nijmegen dus dat is al verdacht, maar het blijkt ook nog eens dat Willemke in 1626 al weduwe is van Rutger Aertssoon en het dus een andere man is dan Rutger Arntz uit Millingen. [Bron: 0008 Rechterlijk archief van Tiel en Zandwijk, 1431 - 1811] voor details zie ook bericht #12311
* Griet Lueben. Een Rut Arnts en Griet Lueben worden genoemd in een acte uit 19 september 1626 [Stadsgerichten Nijmegen, inventaris 1878] in verband met bezit in Neerbosch. Een relatie tot Millingen blijkt daar niet uit. Rut Arnts komt als naam wel vaker voor dus het is niet waarschijnlijk dat het 'onze' Rutger betreft.
* N.N. Brants. Dit is speculatief op grond van de verwantschap van kinderen van Hendrik Arntz en Jantien Croes die met kinderen van Roelman Huijsman en Maria Brants trouwen. Zie berichten: 12360 e.v.

Rutger Arntz komen we voor het eerst in Millingen tegen als pachter van tienden en als schepen in 1617 en 1618 [AHB 0214_5727 digitaal afb. 10 en 13].
Voor hem komt de naam Arntz niet in Millingen voor dus het zou goed kunnen dat hij door een huwelijk in Millingen terecht gekomen is en geboren is in Mehr waar de naam al eerder voorkomt met vergelijkbare voornamen als in de familie in Millingen.
17-01-1622 Accoord tussen de graaf van Bergh en de geërfden van de Heerlijkheid Millingen over het onderhoud van de dijken. Mede getekend door Rut Arents (Arch. Ged. Nijm. nr.358 en 463).
Verponding Millingen 1649:
Rut Arndts brenght aen 9 mergen, daeronder twee mergen weijlandts, geestimeert op 50 gl Hierop is staende een huijs met hoff ende boomgaert
Verponding Zeeland 1649:
Rut Arndts 2½ mergen bouwlandts genaemt Kimpekempken, doch in defect, getaxeert op 15 gl
Idem gebruijckt 2 kampen landts bouwlandt groot 7½ mergen, geweerdeert den mergen als op 7 gl fc 52 gl
17-10-1652 Frederick Grobbe, smid tot Ooy heeft volmacht van Roelman, graaf van Bijlandt, om Ruth Aernts te arresteren wegens te betalen 58 rijksdaalders met "noch seeckere toebaet procederende van landpacht" (RA Ooy).
27-10-1652 wordt hij gedagvaard vanwege te betalen pacht voor de weide het Veegras. Vanwege zijn hoge leeftijd is zijn zoon Hendrik gevolmachtigde. Schoonzoon Ott Gieben is borg voor de gerechtskosten. De weide was voor 1650 vanwege overstroming onbruikbaar en er zijn zelfs 15 koeien van Rut verdronken. (RA Ooy)
1653 en 1656 is hij schepen en stadhouder van Zeeland. Hij bezit daar 10 morgen grond.
28-09-1658 wordt hij als stadhouder van Zeeland opgevolgd door Geurt Peters, zodat kan worden aangenomen dat hij voor deze datum is overleden.
19-11-1663 "Ich Derrick Rom, scholtus, Gerrit de Laer en Derck Nass geërfden en inwoneren van Millingen attestiren voor de oprechte waerheyt, dat desen Handrick Arnts sijn vader, Ruth Arnts genannt, oock alhier tot Millingen schepen geweest is, ten tijde van Amptman Brunell (1615-1632)" (AHB inv.nr.5686).

kinderen:
1. Hendrik Arntz, volgt III.2
2. Anna Arntz, tr. Ott Gieben
ORA Ooij [GA 0192_9-0001.jpg] Oth Gieben als man ende momber van sijne huijsvrouw Anna Arntz. [0005.jpg] Dochter Hester Gieben.
3. wellicht nog een dochter aangezien Derck van de Pavordt zijn zwager genoemd wordt.

III.2 Hendrick Arntz, geb. ca 1620, overl. Millingen [Bimmen] 15-07-1686,
tr. Jantien Croes, dr. van Jan Croes.

Hendrik wordt voor het eerst genoemd in 1645 als buurmeester, en in 1646 was hij al schepen. Hij bleef schepen tot 1659. Hij werd toen uit de schepenbank gewezen i.v.m. verscheidenen beschuldigingen dat hij een schelm en een dief zou zijn door: 1. De ambtman van Ooij en Persingen; 2. Merie Schaeps, wed. Gerrit Jansen, nu geh. met Derck Zeelen; 3. Jan Vheelen noemde hem al op 4 januari 1646 (toen hij schepen werd) een dief en een schelm; en 4. Jan Huysman. Daarnaast was hij ook verwikkeld in een proces met Ambtman en Rentmeester Olivier Verheyden die hij op grove wijze beledigd had, uiteindelijk koste Hendrick dat 1500 gulden.
Hij pacht de bieraccijnsen en de landerijen van de Vicarie Sint Antonis in Millingen en Zeeland.

In het archief van Huis Bergh bevindt zich in een dossier een extract van oude schepenprotocollen. Daarin:
1 sept 1664 bekende Hend. Arntz ende Jantien Croesse ehel. Schuldigh aen dese Oliverio Vheijde amptman seshondert vijffentachtentigh gulden verhijpotheseert aen part vanden Hoogenkamp groot 1,5 mergen oost ende noortw de gemeine straet suidtw Derick van de Pavert westw Derick Zeelen als meede inden Bijsenkamp groot 2,5 mergen onder Millingen gelegen. [AHB 0214_4951, dig.afb.21]

Op 2 juni 1676 verkrijgt "Hendrik Aernts schepen tot Millingen soo voor hem selffs en mede als vader en momber van sijn kinderen bij [lege ruimte] Crussen ehelijk geprocreert", "de dogter van Johan Crussen", bij erfdeling het leen Meeckerenskamp te Niel en verkoopt het, als vader en momber van zijn kinderen bij de dochter van Jan Croes, door aan Willem Pouwels, burger te Cleve. [GA, 0383 Huis Doorwerth, inv.nr.66, folio 9 en 10, dig.afb.31-33]
De kinderen worden niet bij naam genoemd en zijn dus waarschijnlijk nog onmondig. De mondige leeftijd lag in die tijd hoog en de kinderen zullen zeker niet voor 1648 geboren zijn. Steven is echter in 1670 al getrouwd en geldt dan als mondig. Het zou kunnen dat Steven uit een eerder huwelijk is. Jan Croes verkreeg het leen in 1601. Na zijn dood opgevolgd door Evert Croes - waarschijnlijk een jongere broer. In 1648 transporteert Evert dit leen aan Evert Croes, de oudste zoon van Jan Croes. Mogelijk heette de vader van Jan Croes ook al Evert. (De erfopvolging heb ik overgenomen uit een opmerking van Guido van Benthem)

07-06-1651 Hendrik Aernts verliest een proces tegen Peter Heysen over het schudden van peren uit een boom te Ooy (RA Ooy);
01-10-1652 hij peint aan de goederen van Ott Gieben, zijn zwager, voor de betaling van een gewonnen weddenschap (RA Ooy);
21-04-1656 beslissing van de graaf van Bergh te Boxmeer in 2 zaken van Hendrick Aernts contra Derck Zeelen, te weten:
-zetten van palen op een stuk betwist land;
-belediging en verwonding van Derck door Hendrik (RA Millingen);
genoemd in de lijst familiegelden 1676-78 Millingen,
genoemd in 1681 onder de Samptlicke Naeburen (HvH blz.94)

Verponding 1649:
Henrick Arndts & Arndt Brants hebben in pacht 9 mergen bouwlandts inde grest, quadt slecht Velt landt voor
Staet to noteren, dat deeser voorse goederen sijn beswaert met 120 roeden bandijcks waeronder 90 roeden schaerdijcks, die welcks met voorspijcken moeten onderhouden worden, inde met rouwaer die de heer ter voorss plaeths op sijne costen moet onderhouden sonder beswaer van de pachter, sijnde geleghen tegens de Cleefsche goederen inde daerden boven beswaert met ses hooffden in kribben diewelcks tot noot conservatis der voors dijcken moeten onderhouden worden.
Henrick Arndts een hoffstat met huijs & boomgaert groot ½ mergen, gestimeert op 8 gl ende dannoch ½ mergen in pandtschap ad 3 gl tesamen 11 gl

1677 pacht voor 10 jaar de pastorij goederen [GA 0344_4 1677 Art. 15]
Roelman Huisman wordt op 17 mei 1679 'Sijn cammeraet' genoemd. (Processen hof van gelderland)
4 kinderen van Hendrick en Jantien trouwen met kinderen van Roelman en Mary. Van twee bestaat er een dispensatie verzoek: Claes en Erntie, 3e en 4e graad verwantschap; Wyneken en Jan, gelijke 3e graad verwantschap. Een van de twee klopt dus niet.

De samenstelling van het gezin blijkt goed uit het testament van Jenneke Arnts weduwe van Jorden van Bisselick op 27 januari 1733 [GA 0185, inv.nr. 35, fol.9-10, afb. 19-24]. Hierin worden vermeldt:
Marij Arents (weduwe van Willem Huijsman), Steven Arents (kinderen: Gertje en Arent de Laer, Hermanus, Rutje en Derk van Haeren, Dersken en Jan Rijnders), Claas Arents (Roeleman), Wijneken Arents en Jan Huijsman (Hendrick en Jantjen) en Derk Arents (Ruth, Marie, Jantje, Aleijda). Niet vermeld is Rutger die tweemaal optreedt als doopgetuige: 18 dec 1685 Bimmen, Wilhelmina d.v. Derck Arntz en Jantien Huijsman; 10 dec 1692 Bimmen, Deriske d.v. Steven Arntz en Willemke va de Pavert.
Er is mij geen primaire bron bekend waaruit blijkt dat Hendrick Arntz hun vader is. In Millingen is er echter geen andere Arntz te vinden die hun vader zou kunnen zijn. In het Verpondingscohier vn 1649 wordt Hendrik genoemd, zijn vader Rutger Arntz en een Jan Arntz met 2,5 morgen grond (geen huis) die dezlfde zou kunnen zijn als de Jan Arntz uit Niel die genoemd wordt in de lijst Familiegeld uit 1676. Een vernoeming naar Hendrick komen we tegen bij een zoon van Steven. Ook Wijneken heeft een zoon Hendrick en Jenneke ook maar deze kan ook naar haar schoonvader Hendrick van Bisselick genoemd zijn.

Kinderen van Hendrick Arntz en Jantien Croes (of allen kinderen van Jantien zijn valt nog te bezien):
1. Steven Arnts, volgt IV.2
2. Rutgerus Arns, tweemaal genoemd als doopgetuige in 1685 en 1692
3. Nicolaas/ Claes Arnts, overl. Millingen (Bimmen) 12 november 1693,
tr. Erntie (Arnolda) Huijsman, overl. Millingen (Bimmen) 26 oktober 1728,
tr(2) Millingen 9 jun 1695 Frederik Meurs, overl. Millingen (Bimmen) 21 sept 1734.
Nicolaas is heemraad, kerk- en armmeester, buurmeester te Millingen. Erntie is dr. van Roelman Huysmans en Maria Brants. Zij zijn ouders van Roelman Arnts, tr. Joanna Arntz, krijgen 12 kinderen.
4. Wyneken Arnts, tr. Millingen 16 februari 1679, Jan Huijsman, zn. van Roelman Huijsman en Maria Brants
5. Derck Arnts, geb. ca 1655, overl. Millingen (Bimmen) 22 mei 1715,
tr. Millingen 22 februari 1680, Jantien Huysman, overl. Millingen (Keeken) 1 jan 1733, d.v. Roelman Huijsman en Maria Brants
Derck heeft een tijdlang de Ulshof gepacht, maar als hij dit in 1684 verlaat heeft hij een proces aan zijn broek hangen omdat hij te veel bomen gekapt zou hebben. [AHB0241 5791]
6. Jenneken Arnts, overl. Millingen (Bimmen) 27 november 1737,
tr. Millingen 3 mei 1682, Jorden van Bisselick, overl. Millingen 10 nov 1698, begr. in het koor van de kerk, hun zoon Hendrik overlijdt jong.
7. Mary Arnts, overl. na 1733, tr(1?) Jan Gieben,
tr. Millingen 20 dec 1692, Willem Huijsman, overl. Millingen 5 jul 1711, z.v. Roelman Huijsman en Maria Brants.

IV.2 Steven Arnts, overl. Millingen 8 november 1711, begr. in het koor van de kerk
tr(1) Millingen 13 febr 1670 Dersken Seelen,
tr(2) Millingen 28 maart 1680, Willemke van de Pavert, geb. ca. 1655, overl. Millingen ca april 1722, dr. v. Herman van de Pavert,
Herman Arntz verkoopt op 6 mei 1722 de goederen van zijn overleden moeder. GA 0185, inv. 16

Kinderen uit dit huwelijk:
1. Geertje Arntz, doop Millingen 11 september 1681, overl. na 1733 tr. Millingen 3 februari 1704, Arnt de Laer, overl. Millingen 27 jan 1726, z.v. Hendrick de Laer en Jenneke Brants.
2. Dina Arntz, overl. voor 1733
3. Henricus Arntz, doop Keeken 6 juli 1687, Albertus Franciscua Amptman, Felix ?Surland?, Maria Arntz, overl. voor 1733?
4. Rut Arntz, geb. 1689, overl. voor 1733
5. Jantien Arntz, doop Keeken 16 februari 1690, Derck Arntz, Jenneken Arntz, Geertruidt Lippes, overl. voor 1733?
6. Derisken Arnts, doop Bimmen 10 december 1692, Ruth Arnts, Ruthjen Lippis en Erntien Huismans, tr. Jan Rijnders
7. Henrica/ Hernsken Arndts, doop Bimmen 9 okt 1695, Jorden van Bijsselick, Wijnneken Arnts en Sybilla van de Pavort, overl. 6 januari 1724, tr. Millingen 20oktober 1715, Wilhelmus Dunck, overl. Millingen 4 mei 1757
8. Herman Arnts, doop Bimmen 30 januari 1698, Willem Huijsman, Frederick Muers en Maria Arnts, overl. Wesel (Bimmen) 7 augustus 1740,
9. Ruthijen Arnts, doop Bimmen 28 maart 1700, Hendrick Brants, Jantien Arnts en Derisken van de Pavort, overl. Millingen 24 april 1765, tr. Derck van Haren,